Hoe diervriendelijk is jouw kleding?

Diervriendelijk

Leer, wol, dons… Grote kans dat een aanzienlijk deel van jouw kledingkast bestaat uit kledingstukken gemaakt van dierlijke materialen. Maar weet je onder welke omstandigheden die materialen zijn verkregen? En wat de impact op het milieu is van deze dierlijke materialen? ANNA legt het uit!

Bont
Heeft jouw winterjas een capuchon met zo’n bontkraagje? Misschien denk je dat dat imitatiebont is, maar grote kans dat het echt bont is! Het bont dat wordt gebruikt voor kledingstukken, is voornamelijk afkomstig van vossen, nertsen, wasbeerhonden en konijnen. Deze dieren worden speciaal gefokt voor hun bont. En wist je dat bont wordt verkregen door deze dieren te villen? Dat betekent dat de huid met de vacht eraan van het dier wordt afgetrokken. Maar nu komt het ergste: om de vacht intact te houden, wordt dit vaak gedaan wanneer de dieren nog leven. Dat komt doordat de methode die wordt gebruikt om de dieren te doden, electrocutie via de anus, vaak niet goed werkt.

Behalve dat bont op een niet bepaald diervriendelijke manier wordt verkregen, is de verwerking van bont ook erg milieubelastend. Het verkrijgen en verwerken van bont gebeurt namelijk met agressieve chemicaliën en verfstoffen. Daarnaast zorgt het voer dat deze dieren krijgen en de uitstootgassen van hun mest voor een groot klimaateffect. Zo is het klimaateffect van één kilo nertsenbont vijf keer hoger dan dat van één kilo textiel. 

Dons
Dons wordt vaak gebruikt als isolatiemateriaal in winterjassen en voor de vulling van je dekbed of slaapzak. Om het dons hiervoor te verkrijgen zijn er twee verschillende manieren. De eerste manier is het dons gebruiken van ganzen of eenden die geslacht zijn voor het vlees. Het dons wordt dan na het doden van de dieren verwijderd. De tweede methode is het dier levend plukken. Wanneer de dieren in de rui zijn, kunnen de veren relatief makkelijk geplukt worden. Echter, ganzen en eenden worden ook vaak geplukt wanneer ze niet in de rui zijn. Dit is erg pijnlijk en te vergelijken met het uittrekken van je haar. Bovendien worden deze dieren niet één keer, maar wel vier of vijf keer in hun leven geplukt. Dat kan ernstige verwondingen en stress opleveren. 

Helaas is de exacte herkomst van dons in een product, en dus de manier waarop het dons is verkregen, vaak moeilijk te achterhalen. Wanneer je deze dieren hun leed wilt besparen, kan je dus beter voor een alternatief gaan, namelijk een synthetische vulling, zoals de cellulosevezel.

Leer
Laat één ding duidelijk zijn over leer: het dier moet dood om het leer te verkrijgen. Vaak zijn huiden (waarvan leer wordt gemaakt) bijproducten van de vleesindustrie, maar het is niet altijd slachtafval. In India bijvoorbeeld worden koeien enkel gehouden voor hun huid. En wist je dat er in Europa geen verbod is op het importeren van hondenleer? Dat mag dus ook gewoon in Nederland verkocht worden. En in welke producten dit leer verwerkt wordt is niet bekend, want op het label hoeft niet vermeld te staan van welk dier het leer afkomstig is.

Behalve leer, ponyskin (koeienvacht) en schapenvacht bestaat er ook exotisch leer, gemaakt van huiden van exotische dieren zoals pythons en krokodillen. Deze dieren worden voornamelijk in Azië gefokt of in het wild gevangen. De dieren in deze industrie worden vaak levend gevild, omdat het leer dan zogenaamd soepeler zou blijven. Dodingsmethoden die gebruikt worden, zijn onthoofding, doodknuppelen en zelfs opblazen. Omdat reptielen, zoals pythons en krokodillen, koudbloedig zijn en lange tijd zonder zuurstof kunnen, duurt het dan nog een kwartier tot een uur tot het dier daadwerkelijk dood is.

Alle soorten leer bevatten veel giftige chemicaliën om te voorkomen dat het leer ontbindt. Deze chemicaliën zijn niet alleen slecht voor de consument, maar ook voor het milieu rondom de fabricage. De ecotoxiciteit van leer is dan ook erg hoog. Dat betekent dat er een groot risico is op ernstige milieuschade in het productiegebied wanneer de chemicaliën weglekken. 

Wanneer je het gebruik van leer, om welke reden dan ook, wilt beperken, kun je ervoor kiezen om bijvoorbeeld kunstleer, ananasleer, of leer van gerecycled rubber te kopen. Het beste kies je voor leer gemaakt van plantaardige producten óf van recyclede producten, want bij de productie van kunstleer worden ook chemicaliën gebruikt.

Lees ook: 6 dingen die we kunnen leren van het programma Genaaid

Suède
Suède is gemaakt van de binnenkant van leer, het bevat dus enkel de onderlaag en niet de opperlaag van de huid. Dit materiaal is daarom zachter dan leer. Omdat suède een onderdeel is van leer, geldt hiervoor hetzelfde als hierboven beschreven over leer. Alternatieven zijn synthetische microvezel van bijvoorbeeld polyester en nepleer van paddenstoelen.

Veren
Veren worden vaak gebruikt in accessoires, zoals sieraden, en zijn meestal het bijproduct van de slacht van kippen en andere vogels. In Nederland geldt de regel dat veren enkel van dode dieren geplukt mogen worden. Echter, sommige veren komen van exotische vogels en dan weet je dus niet zeker of ze zich in het buitenland ook aan deze regel houden. Bovendien worden kippen en andere vogels vaak in krappe hokken gehouden en op verschrikkelijke wijzen geslacht. Kunstveren van kunststof zijn een alternatief voor dierlijke veren.

Vilt
Vilt wordt meestal gemaakt van wol, hazen- of konijnenhaar. De haren worden samengeperst waardoor het de typische structuur van vilt krijgt. Omdat vilt wol of bont bevat, gelden hiervoor dezelfde dieronvriendelijke methoden als voor wol en bont.

Wol
Wol komt van schapen, geiten (bijvoorbeeld kasjmier) of van konijnen (angorawol). Voor alle drie de diersoorten geldt dat de manier waarop wol wordt verkregen vaak niet bepaald diervriendelijk is. Wat betreft schapenwol is Australië een van de grootste producenten. Hier worden de schapen buiten gehouden waardoor de blow fly (bromvlieg) eitjes kan leggen in de huidplooien rondom de staart van de schapen. Om dit te voorkomen worden lappen huid zonder verdoving weggesneden, een praktijk die mulesing heet. Daarnaast is het scheren zelf ook niet bepaald een pretje voor de schapen. Dat is namelijk erg stressvol. De dieren worden dan vaak geschopt om ze in bedwang te houden. 

Ook voor geiten is het scheren erg stressvol. Deze dieren worden vaak met hun poten aan elkaar gebonden om ze in bedwang te houden. Bovendien leven deze geiten vaak in krappe, kale hokken. Ook de pootjes van angorakonijnen worden bij het scheren vastgebonden. Maar meestal worden de konijnen niet geschoren om angorawol te verkrijgen, maar wordt de vacht van de konijnen uit hun vel gescheurd. Op deze laatste manier kunnen er langere haren en dus meer wol worden verzameld. Omdat de konijnen op dat moment nog leven, gillen ze van de pijn. Dit tafereel gebeurt iedere drie maanden opnieuw, wel twee tot vijf jaar lang.

Ook wol is behalve dieronvriendelijk ook milieuonvriendelijk. De productie van wol is namelijk slecht voor het klimaat omdat schapen methaan produceren bij het verteren van voedsel. Dat methaan komt via boeren en winden in de lucht. Dat zorgt mede voor de opwarming van de waarde. Ben je op zoek naar een alternatief voor wol? Knitwear van katoen, acryl, nylon, hennep of bamboe zijn opties.

Zijde
Zijde kledingstukken worden gemaakt van de cocon van zijderupsen. Om de zijde van deze cocons te verkrijgen, worden de rupsen vaak levend gekookt. Er is ook een manier om zijde te verkrijgen waarbij de rupsen in leven kunnen blijven, maar dan zijn de rupsen vaak zo doorgefokt dat ze als volwassen vlinders niet eens kunnen vliegen en de mannetjes zelfs niet kunnen eten. Voor het maken van één zijde kledingstuk zijn heel veel rupsen nodig. Zo zijn voor één blouse zo’n 630 cocons nodig. Een alternatief voor zijde is tencel, een natuurlijke kunstvezel die wordt gemaakt van duurzame beheerde eucalyptusbomen.

Lees ook: Review: make-up kwasten EcoTools

Behalve kledingstukken worden soms ook beautyproducten van dierlijke materialen gemaakt. Zo worden wimperextensies gemaakt worden van nertsenharen. Die wimperextensies zijn niet diervriendelijk. De haren zijn namelijk vaak afkomstig van nertsen die op bontfarms in China worden gehouden. Daarbij gaat het om wilde dieren uit de bontindustrie, die onder erbarmelijke omstandigheden worden gehouden. Ze slijten hun leven in kleine kooien waar ze met velen op elkaar in zitten. Ook worden make-upkwasten vaak gemaakt van dierenhaar. Denk hierbij aan nertsen-, marter-, eekhoorn-, geiten- of ponyhaar.

Mocht je twijfelen of je kledingstuk of make-upkwast van dierlijke materialen gemaakt is, lees dan goed het label of de verpakking. Mocht het dan nog steeds niet duidelijk zijn: koop het niet en ga op zoek naar een leuk alternatief waarbij je wel zeker bent van je zaak. De dieren in de fashion- en beautyindustrie lijden namelijk enorm zolang wij met z’n allen in de grote vraag naar deze dierlijke producten blijven voorzien!

Bronnen: Bont voor Dieren / Noha / Milieu Centraal

Geef een reactie